A+ R A-

UNE MENDOJ...

Tuesday, 19 September 2017 15:35

Muça Vladimir – UNË MENDOJ

(Vëzhgime të një tranzicioni letrar)

Email: Vladimir_muca@yahoo. com

 

                             

 

 

Redaktor: Fatmir Minguli

Lektor: Fatmir Minguli

Korrektore letrare: Engjëllushe Karaj

Punoi në kompjuter: Enio Hoxhaj

Kopertina punoi: Enio Hoxhaj

 

Botimi i parë 2017

ISBN: 978-9928-244-35-2

 

            Shtëpia botuese “ADA”

            Adresa: Rr. Nasi Pavllo Nr.20

            Cel: 068 22 190 16

            Tiranë, shtator 2017

 

© Të gjitha të drejtat janë të autorit

 

Shtypur në shtypshkronjën e Shtëpisë Botuese ADA

 

CIP Katalogimi në botim BK Tiranë

Muça, Vladimir Unë mendoj :

(vëzhgime të një tranzicioni letrar) /

Vladimir Muça. ; red. Fatmir Minguli

Tiranë : Ada, 2017

504 f. ; 20 cm.

ISBN 978-9928-244-35-2

1.Letërsia shqipe 2.Kritika, interpretimi

                      821.18 .09

 

Te gjitha librat e Shtepise Botuese “ADA” gjenden ne Biblioteken Kombetare

 

 

 

 

A- PËRQASJA E ROMANIT TË SOTËM SHQIPTAR DREJT RISIVE MODERNE

 

1- Faik Ballanca në gjurmime moderne

(mbi disa risi të romanit “Nomeja e largët”)........................... 11

2- Lajtmotivi i mbijetesës në një roman bashkëkohor

(vëzhgime letrare mbi romanin “Gruaja e shiut”

të Mjeshtrit të Madh Bashkim Hoxha)................................... 27

3- Psikanaliza dhe  déjà vu-ja letrare e një romani

(mbi romanin “Eklipsi i hënës” të Skënder Drinit”)................ 44

4- Jeta e sotme dhe ecuritë e prozës

realiste-ekzistenciale në substancën e re kohore

(mbi novelën (Romani) “Stina e divorceve” të Skënder Temalit)       58

5- Nacionalizma si aspekt shoqëror në një roman historik

(ese mbi romanin “Çamëria klithmë e mbytur” të Kadri Aliut). 69

6- Këndvështrime të reja të një romani nën kontekstin historik

(refleksione mbi romanin

“Lorika virgjëresha e Voskopojës” të Niko Simakut)............... 77

7- Kumtet jetësore në kaleidoskopin e një romani

(ese mbi romanin “Loja mëkatit”

të Mjeshtres së Madhe të Penës Vilhelme Vranari Haxhiraj)..... 85

8- Satirë dhe humor romanesk me inovacion rrëfimtar

(refleksione mbi romanin

“Kryetari i madh” të Mjeshtrit të Madh Gjergj Vlashi)............. 93

9- Shtjellat e aktualitetit në një roman fabulist

(disa vëzhgime mbi romanin

“Të babëziturit” të Shefik Myftiut)....................................... 101

10- Diktatura demokratike dhe substanca shoqërore

e një romani (ese në vend të parafjalës mbi romanin

“Edlira” të (Hamdi) Erjon Muçës)......................................... 105

11- Roman si déjà vu e një jete

(mbi romanin “Ankthi i së vërtetës”

të Mjeshtres së Madhe të Penës Vilhelme Vranari Haxhiraj)..... 111

12- Deheroizimi letrar dhe kujtesat historike

(një ese në vend të një përshëndetjeje për romanin

“Teuta e Ilirisë” të prof. dr. Resmi Osmanit. ......................... 130

13- Dypersonaliteti dhe shembujt e kundërshtisë

(ese në vend të një përshëndetjeje në romanin

“Passio” të Anton Gojxhajt)................................................ 135

14- Filozofia e ekzistencializmit në kuadrin

e një absurdi total

(recencë e romanit “Iluzion optik” të (Hamdi) Erjon Muçës).... 142

15- Dramaciteti lirik dhe natyraliteti ekzistencial

– dukuri e romanit të ri shqiptar........................................... 147

 

B- PROZAT TREGIMTARE ME DUKURI MODERNE BIO SHQIPTARE

 

16- Këndvështrime të veçanta në të vërteta historike

(një email mjeshtrit të madh dr. Moikom Zeqo

mbi librin “Ofelia me mjekërr”)........................................... 161

17- “Papagajt e Nembrotit” Profili Krijues i Moikom Zeqos

(mbi librin “Papagajt e Nembrotit”

të Mjeshtrit të Madh dr. Moikom Zeqo)................................. 163

18- Sfida e një proze të shkurtër në letërsinë bashkëkohore

(vëzhgim rreth librit “Aksion në shkumën e vaskës”

të Sazan Golikut)............................................................... 166

19- Një urim dr. Moikom Zeqos nga “Eunukët ëngjëllorë”

 për vitin 2014 (një ese në vend të një emaili”....................... 173

20- Një ese në vend të një dialogu

(mbi librin “… edhe kuajt bëjnë dashuri” të Vasil Premçit)...... 176

21- Parabola infinite nga një rreze drite me spektra të veçantë

(Refleksione nga novela “Vajza që trazoi jetën time”

 të Lulzim Hajdarit)........................................................... 186

 

C- PARADIGMA TË POEZISË MODERNE NË POEZINË SHQIPTARE

 

22- Sfida e një rrugëtimi poetik (mesazhe nga libri

“Centauri i ri” i Mjeshtrit të Madh dr. Moikom Zeqo)............. 195

23- Lirika e dashurisë – nocionet dhe risitë e saj

(mbi disa përqasje të reja të lirikës së Skënder Rusit).............. 211

24- Të përbashkëta dhe dallime lirike (disa raporte

poetike mes Frederik Reshpjes dhe Nikolla Spatharit)............. 220

25- Prirje enciklopedike brenda një teksti poetik

(refleksione për një email)................................................... 232

26- Lirizmi atdhetar në sinoptikën e një poeti

(rreth dukurive të reja lirike të Mjeshtrit të Madh

poetit Agim Mato)............................................................. 235

27- Prurje të reja neofuturiste në natyralitetin shqiptar

të poezisë (diskutim krijues mbi krijimet e Ilir Pajës

në klubin e Artistëve dhe Shkrimtarëve Durrës)...................... 249

28- Personaliteti poetik në një kontekst të ri kohor

(refleksione mbi librin “Koncert në narkozë” të poetit Vaso Papaj)    252

29- Inteligjencë e koncepte të reja poetike

në një stad premtues (diskutim krijues

në KSHA Durrës mbi prurjet e reja

të poetes gjimnaziste Adi Hoxha)......................................... 256

30- Fontanat e dramacitetit social e lirik të një poeti

(mbi krijimtarinë poetike të Maku Pones).............................. 260

31- Ditarët poetikë në analizën e një shoqërie

(rreth dy librave të poetit Agim Bajrami)............................... 276

32- Lirika në “kurthin” e risive estetike dhe stilistike

(vëzhgime rreth librit “Bregu i heshtjes”

i autores Mimoza Çekiçi Rista)............................................ 288

33- Poezi me dukuri të reja monokolonë

(refleksione mbi librin “U jepen udhëve” të poetes Vera Istrefi)        297

34-Triniteti Bijë-Femër-Nënë dhe modeli i njeriut në poezi..... 304

35- Poema si rrëzëllimë e shpirtit jonian

(ese në vend të një përshëndetjeje për Bardhyl Maliqin).......... 312

36- Inteligjenca poetike dhe tradita në poezi

(refleksione mbi librin “Ishull në terr” të Xhelal Ademit,

botimi “Feniks”, Kërçovë, 2013)......................................... 317

37- Imazhe idelike dhe dramacitet

(vëzhgime mbi lirikat “Me sytë e ëndjes”

të poetes gjilanase Lindita Ramushi)..................................... 327

38- Universaliteti i një gjethi

(rreth vëllimit “Në fytyrën e një gjethi”

të Sabit Rustemit, botim i shtëpisë botuese

“Beqir Mysliu” Gjilan)....................................................... 334

39- Risitë e një tranzicioni poetik në përthyerje të befta

 poetike (mbi vëllimin “Herbarjume dashurie”

të poetit Nazmi Roli)......................................................... 343

40- Lirizmi shumë dimensional në rrugëtimin poetik

të Kalosh Çelikut (refleksione mbi mbledhëtarin

antologjik “Grua vere”, botim i SH. B. “Asdreni”, Shkup)...... 354

41- Kur trilli poetik investigon universe lirike

(refleksione rreth librit “Krihem në sytë e tu”

të poetit Riza Çato)............................................................ 365

42- Diversiteti dhe hapësirat lirike

(vëzhgime mbi librin “Nënë ti hije e kaltërt prej loti”

e poetit shqiptaro- amerikan Luigj Çekaj,

botim i entit botues “Marina publishing SHBA”).................... 371

43- Poezia sklupturale haiku dhe ekstraktet vargëzuese

(ese mbi krijimet haiku të Milianov Kallupit)........................ 384

44- Tranzicioni estetiko–stilistik në poezi

(mbi vëllimin “Natë pa hënë” e poetes Hava Ajdini,

botim i entit “Feniks”, Kërçovë).......................................... 389

45- Baki Ymeri dhe letërsia si kujtesë historike

e zgjim kombëtar

(një komunikim elektronik nga një buqetë poetike)................ 396

46- Poezia për fëmijë si kushtëzuese e arsimimit,

edukatës dhe njohurive enciklopedike

(mbi librin “Shporta me vishnje” të Shahbaze Vishajt,

botim “Faik Konica”, Prishtinë)........................................... 404

47- Gjëegjëza si kontribute i testeve të inteligjencës

(mbi librin me gjëegjëza të Nikolla Spatharit”........................ 414

 

D - SPROVË VLERËSUESE

 

48- Dramaciteti liriko-shoqëror i një drame

(mbi dramën “Çapini” të prof. Nehas Sopaj

në vend të një përshëndetjeje).............................................. 421

49- Kulturologjia dhe nacionalizmi shoqëror

si tërësi unitare (rreth librit “Dhe zoti po flet shqip”

të Mjeshtrit të Madh Azgan Haklaj)...................................... 428

50- Luarasi dhe saga kulturologjike ndër shekuj .................... 433

51- Atelie origjinale me vizione të veçanta

(mbi portretin artistik të piktores Shpresa Milaqi Bajko).......... 457

52- Jo nostalgji por novitet i një kulture

që s′duhet humbur (refleksione mbi monografinë

e Fran Ukcamës “Emblema e këngës qytetare fierake”)........... 467

53- Argumente tekstuale historikisht të gjithëpranuara

(mbi librin “Grabova e bukur me arumunë”

të historianit Meçan Hoxha)................................................ 475

54- Alkimia e fjalëve në Kaleidoskopin e një shkrimtari

(ese për shkrimtarin Daut Hoxha në 80-vjetorin e lindjes)........ 483

55- Ekstraktet fondamentale të një etnie

si aksioma të patjetërsueshme në zhvillimin historik

(rreth librit “Latinët e harruar” të Valentin Mustakës).............. 487

56- Kur vendlindja të ndjek si një kambanë (ese)................... 497

57- Dëshmorët e atdheut pjesë e eposit shqiptar (ese).............. 501